پرسش و پاسخ مهدوی

آیا قیام و انقلاب قبل از قیام حضرت مهدی (عج) صحیح و مشروع است ؟

 در این که آیا قیام و انقلاب قبل از قیام حضرت مهدی (عج) صحیح و مشروع است و یا نه ، دو نظر وجود دارد : پاره ای هر قیام و نهضت را قبل از ایشان جایز نمی دانند ولی در مقابل عده ای دیگر قیام علیه ستمگران را در عصر غیبت نه تنها جایز بلکه واجب دانسته و سکوت و خانه نشینی را خیانت به اسلام و مسلمین می دانند . اینجاست که بررسی دیدگاه طرفین و ارزیابی دلایل آنان امری ضروری به نظر می رسد زیرا هر دو گروه سخن از اسلام گفته اند و مدعی اند که نظر آنان موافق با شرع مقدس اسلام است .

 دلایل مخالفان قیام و بررسی آنها :

دلایل مخالفان را در دو بخش اهل سنت و شیعه باید بررسی کرد :

الف) دلایل مخالفان قیام از اهل سنت :

در بینش اهل سنت هرکس که زمام امور مسلمانان را در دست گرفته و به اصطلاح حاکم جامعه اسلامی شده باشد اطاعت از او تا زمانی که اقامه نماز کند و کفر صریح نیاورد بر همه رعیت واجب است ولو او ستمگر و معروف به خیانت و شرب خمر و فسق و فجور باشد . اینان برای مدعای خود به روایاتی تمسک می کنند که به بعضی از آنها اشاره می کنیم :

1- در صحیح مسلم خبری از حذیفه ی یمانی نقل شده که در خدمت رسول خدا (ص) بودیم ، سوالاتی نسبت به آینده و پس از رسول خدا (ص) کردیم ایشان فرمودند : ائمه بعد از من می آیند که نه به سنت من عمل می کنند نه به هدایت من هدایت یافته اند ، صورتی انسانی دارند ولی قلبشان قلب شیطان است .

حذیفه می گوید من از رسول خدا (ص) نسبت به چنین ائمه ای کسب تکلیف کردم که وظیفه ما در قبال آنان چیست ؟ آیا با آنها به جنگ برخاسته و آنها را از دم شمشیرمان بگذرانیم ؟ حضرت (ص) در جواب فرمودند : شما جز اطاعت چاره ای دیگر ندارید و موظف به اطاعتید گرچه به پشت شما تازیانه بزنند و اموال شما را غارت کنند تنها وظیفه شما اطاعت است .

2- در واقعه حرّه ، عمّال یزید جنایات را به حد اعلی رسانده بودند عبدالله بن مطیع خواست علیه یزید قیام کند اما عبدالله بن عمر به عنوان نصیحت به عبدالله بن مطیع گفت : از پیامبر (ص) شنیدم که اگر کسی بیعت امام خود را بشکند و علیه او قیام کند در قیامت حجتی نخواهد داشت و اگر در آن حال بمیرد با مرگ جاهلیت از دنیا رفته است .

به هر حال از این قبیل روایات در کتب اهل سنت فراوان به چشم می خورد که نیازی به نقل همه آنها نیست اما در بررسی آنها می توان گفت مساله اطاعت از حاکم در صورتی که عادل باشد امری عقلی و شرعی است و بعضی از روایات فوق مانند روایت عبدالله بن عمر را می توان صحیح دانست اما نه در مورد حاکم عادل و نه حاکمی همچون یزید بن معاویه ، زیرا نه تنها ما از اطاعت این گونه رهبران را واجب نمی دانیم بلکه مخالفت و تبری از آنها را واجب می دانیم و در مورد روایات فوق می گوییم :

اولا : کسی که با روح فرامین الهی آشنا باشد می داند که این روایات برای حفظ حکومت جباران و توجیه ستم آنان ساخته شده است و تاریخ اسلام از این کذب ها به خود زیاد دیده است .

ثانیا : این حکم که اطاعت از حاکم ستمگر واجب است و در نتیجه مخالفت و قیام علیه او نارواست برخلاف صریح قرآن است که ما برای طولانی نشدن جواب تنها به ذکر سوره و شماره آیه اکتفا می کنیم ( سوره شعرا آیه 151، سوره قلم آیه 8 الی 10 ، سوره کهف آیه 28 ، سوره احزاب آیه 1 ، سوره انسان آیه 24 )

ثالثا : روایات زیادی از پیامبر (ص) ، اهل بیت اطهارش (ع) رسیده است که اطاعت و روی خوش نشان دادن به حکام ستمگر و پذیرفتن ولایت آنها حرام و ممنوع است که به بعضی اشاره می شود :

- پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمودند : پس از من فرمانروایانی مصدر کار می شوند هر کس در جرگه آنان وارد شود و دروغ آنان را تصدیق کند و بر ستم آنان کمک نماید از من نیست و من از او نیستم و هرگز در حوض ( کوثر) بر من وارد نمی شود و فرمودند : هرکس برای خدمت سلطانی تازیانه به کمر ببندد روز قیامت آن کمربند به صورت اژدهایی ظاهر می شود و بر او مسلط می شود .

ب) دلایل مخالفان قیام از شیعه :

روایاتی که به ظاهر دلالت می کند براین که هر قیامی قبل از قیام حضرت مهدی (عج) اولا محکوم به شکست بوده و ثانیا محکوم به بطلان است زیرا رهبر آن قیام طاغوت و منحرف از طریق اسلام است . به عنوان نمونه : ای بصیر از امام صادق (ع) نقل می کند : هر پرچمی قبل از قیام حضرت مهدی (عج) برافراشته شود صاحب آن طاغوت بوده و اطاعت او خروج از اطاعت خداست زیرا اطاعت افراد از غیر طریق الهی است .

در بررسی اینگونه روایات می توان گفت : این نوع روایات ناظر به قیامهایی به نام مهدی موعود (عج) است نه هر قیامی ولو برای اقامه حق و امر به معروف و نهی از منکر .

که بسیاری از روایات مورد استدلال مخالفان از این نوع هستند ما نیز معتقدیم هر قیامی که به نام مهدی موعود (عج) قبل از قیام آن حضرت صورت گیرد محکوم به بطلان و شکست بوده و صاحب آن طاغوت است اما اگر قیامی برای خدا و برای مهیا ساختن زمینه سازی قیام آن حضرت (عج) صورت گیرد آیا آن هم ممنوع است ؟ به طور یقین این چنین نیست .

در پایان لازم است به ادله ای اشاره شود که می گوید قیام لازم و واجب است .

1- دلایل امر به معروف و نهی از منکر :

روایات وارده درباره امر به معروف و نهی از منکر برای آن مراتبی قائل شده است که بالاترین آن مراتب است یعنی قیام علیه ستمگران که امر به معروف عملی است .

2- اسلام و پیمان با دانشمندان :

در نگرش اسلام خداوند از دانایان هر قومی پیمان گرفته است که بر شکم بارگی عده ای و گرسنگی عده ای دیگر آرام نگیرند یعنی اگر در نظامی وضع به گونه ای تنظیم شده که عده ای در رفاه مطلق به سر برند و عده ای دیگر از گرسنگی و بیچارگی در مانده شوند بر علما و دانشمندان آن قوم واجب است که دیگر سکوت را روا نداسته برای دفاع از حقوق محرومان بپا خاسته و حق مظلومان را از ظالمان بگیرند چنین کاری در برابر حاکم ستمگر مستلزم قیامی همگانی است وگرنه با نصیحت و اعتراض افراد معدودی نظام عوض نخواهد شد .

3- قیام های مورد تایید :

      علاوه بر دلایل فوق روایاتی است که به قیام هایی قبل از حضرت اشاره می کنند و آنها را موردتایید قرار می دهند که به یک نمونه اشاره می شود :

عن ابی الحسن موسی بن جعفر (ع) قال : رَجُلٌ مِن اَهلِ قُم یَدعوالناس اِلَی الحَقّ یَجتَمِعُ مَعَه قومٌ کَزُبُر الحَدید لا تَزلُهُم الرّیاح العَواصف و لا یملون مِنَ العَرب و لا یَجنبون و عَلَی الله یَتَوکّلون و العاقِبتُ لِلمُتَقین ( سفینه البحار ج 2 ، ص 446 ، شیخ عباس قمی )

از این حدیث استفاده می شود که قیامی به رهبری مردم از اهل قم که مردم را به حق دعوت می کند صورت می گیرد که طرفداران و یاوران آن رهبر ، مردمی استوار و آهنین هستند ابدا از جنگ خسته نمی شوند واز دشمن نمی هراسند و تنها به خدا تکیه می کنند و عاقبت نیز از آن کسانی است که اهل تقوا هستند .

روایاتی از این قبیل در لابه لای کتب فراوان به چشم می خورد که از آنها استفاده می شود قیام هایی قبل از قیام حضرت مهدی (عج) در روی زمین واقع می شود گرچه پیروزی نهایی و غلبه کامل حق بر باطل و مستضعفان بر مستکبران تنها در قیام جهانی حضرت مهدی (عج) خواهد بود .

 




:: برچسب‌ها: معرفت و شناخت امام زمان(عج)

نویسنده : هم عهدان منتظر
تاریخ : دوشنبه ۱٩ امرداد ۱۳۸۸